{"id":191409,"date":"2021-04-05T08:00:00","date_gmt":"2021-04-05T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/czym-jest-fosfatydyloseryna\/"},"modified":"2025-09-23T11:01:31","modified_gmt":"2025-09-23T10:01:31","slug":"czym-jest-fosfatydyloseryna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/czym-jest-fosfatydyloseryna\/","title":{"rendered":"Czym jest fosfatydyloseryna?"},"content":{"rendered":"\n

Czym jest fosfatydyloseryna? Spo\u017cywamy j\u0105 ka\u017cdego dnia, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas cierpi na jej niedob\u00f3r. Fosfatydyloseryna wyst\u0119puje w wielu r\u00f3\u017cnych produktach spo\u017cywczych, takich jak soja (kt\u00f3ra jest jej g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em), bia\u0142a fasola, \u017c\u00f3\u0142tka jaj, w\u0105tr\u00f3bka drobiowa i wo\u0142owa. Niestety ludzki organizm ma problemy z wch\u0142anianiem wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci tego sk\u0142adnika jedynie z po\u017cywienia. W tym artykule wyja\u015bnimy, czym jest fosfatydyloseryna i zweryfikujemy, czy faktycznie jest ona najbardziej skutecznym naturalnym nootropikiem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Czym jest fosfatydyloseryna?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"kom\u00f3rka<\/figure>\n\n\n\n

Fosfatydyloseryna jest fosfolipidem b\u0142ony kom\u00f3rkowej b\u0119d\u0105cym elementem ka\u017cdej z naszych 20 trylion\u00f3w kom\u00f3rek.<\/strong> W ciele stanowi oko\u0142o 2-15% naszych b\u0142on kom\u00f3rkowych, ale najwi\u0119ksze jej st\u0119\u017cenie wyst\u0119puje w m\u00f3zgu<\/strong>. Tam odgrywa bowiem niezwykle wa\u017cn\u0105 rol\u0119 i stanowi oko\u0142o 10-20% ca\u0142kowitej puli fosfolipidowej (1).<\/p>\n\n\n\n

Podstawowe jednostki m\u00f3zgu i uk\u0142adu nerwowego to neurony (kom\u00f3rki nerwowe). Cz\u0119\u015b\u0107 wyj\u015bciowa neuronu nazywana jest aksonem (w\u0142\u00f3knem nerwowym). Kiedy neuron chce skomunikowa\u0107 si\u0119 z innym neuronem, wysy\u0142a wiadomo\u015b\u0107 elektryczn\u0105 w\u0142a\u015bnie poprzez akson. Aksony s\u0105 pokryte specjaln\u0105 warstw\u0105, tzw. otoczk\u0105 mielinow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Jest ona szczeg\u00f3lnie bogata w fosfatydyloseryn\u0119.<\/strong> Ostatnio odkryto, \u017ce fosfatydyloseryna poprawia funkcjonowanie neuron\u00f3w, pomaga w funkcjonalnej regeneracji i przywracaniu normalnych funkcji uszkodzonym neuronom (2).<\/p>\n\n\n\n

Fosfatydyloseryna w m\u00f3zgu<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ostatnie odkrycia \u2013 dotycz\u0105ce kluczowej roli fosfatydyloseryny w aktywacji transmisji sygna\u0142\u00f3w i modulacji wydzielania najwa\u017cniejszych neuroprzeka\u017anik\u00f3w (acetylocholiny, noradrenaliny, serotoniny i dopaminy) oraz funkcjonowaniu receptor\u00f3w \u2013 odnowi\u0142y zainteresowanie zwi\u0105zku fosfatydyloseryny z funkcjonowaniem m\u00f3zgu (3-5).<\/p>\n\n\n\n

Oto ilustracja przedstawiaj\u0105ca warstw\u0119 fosfolipidow\u0105 b\u0142on kom\u00f3rkowych:<\/p>\n\n\n\n

\"b\u0142ona<\/figure>\n\n\n\n

Acetylocholin\u0119 (Ach)<\/strong> cz\u0119sto nazywa si\u0119 neuroprzeka\u017anikiem m\u0105dro\u015bci, poniewa\u017c jest fundamentalna w procesie uczenia, pami\u0119ci i poprawie zakresu uwagi poprzez przekazy \u201echolinergiczne” (synapsy acetylocholinowe). Tworz\u0105 j\u0105 acetylo-CoA i cholina \u2013 to w\u0142a\u015bnie dlatego cholina jest cz\u0119sto sk\u0142adnikiem lek\u00f3w nootropowych. Z kolei noradrenalina<\/strong> \u0142\u0105czona jest z energi\u0105 mentaln\u0105, skupieniem i czujno\u015bci\u0105. Dopamina<\/strong> odpowiada natomiast za motywacj\u0119 i koncentracj\u0119. Serotonina<\/strong> przyczynia si\u0119 do dobrego nastroju i poprawy snu, a jej niedob\u00f3r mo\u017ce prowadzi\u0107 do problem\u00f3w z koncentracj\u0105, a nawet do depresji.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie te neuroprzeka\u017aniki s\u0105 odpowiedzialne za wyra\u017an\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119, jak\u0105 zauwa\u017caj\u0105 osoby przyjmuj\u0105ce fosfatydyloseryn\u0119. Sprawia ona, \u017ce my\u015blimy sprawniej i ja\u015bniej. \u0141atwiej jest si\u0119 nam skupi\u0107, przypomnie\u0107 sobie imiona i miejsca z przesz\u0142o\u015bci, formu\u0142owa\u0107 bardziej z\u0142o\u017cone i p\u0142ynne zdania. Co wi\u0119cej, poprawia ona nastr\u00f3j i korzystnie wp\u0142ywa na jako\u015b\u0107 snu.<\/p>\n\n\n\n

Korzy\u015bci fosfatydyloseryny<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Ostatnie badania wykaza\u0142y, \u017ce doustne podawanie fosfatydyloseryny przynosi popraw\u0119 w przypadku zaburze\u0144 pami\u0119ci<\/strong><\/a>, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 wraz z procesem starzenia si\u0119 (6). <\/p>\n\n\n\n

\"synapsa<\/figure>\n\n\n\n

Kolejn\u0105 korzy\u015bci\u0105 fosfatydyloseryny jest jej wp\u0142yw na podwzg\u00f3rze i hipokamp w m\u00f3zgu<\/strong>. Obszary te wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 ze sob\u0105, aby regulowa\u0107 wydzielanie kortyzolu \u2013 g\u0142\u00f3wnego hormonu stresu w ciele wydzielanego przez kor\u0119 nadnerczy. Kortyzol dzia\u0142a na zasadzie sprz\u0119\u017cenia zwrotnego. Oznacza to, \u017ce gdy wydzielana jest jego wystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107, podwzg\u00f3rze i hipokamp wyczuwaj\u0105 to i zmniejszaj\u0105 ilo\u015b\u0107 CRH (hormonu uwalniaj\u0105cego kortykotropin\u0119) uwalnianego z podwzg\u00f3rza. To z kolei wp\u0142ywa na przysadk\u0119 m\u00f3zgow\u0105, kt\u00f3ra zmniejsza produkcj\u0119 ACTH (hormonu adrenokortykotropowego), kt\u00f3ry wysy\u0142a sygna\u0142 nadnerczom, aby produkowa\u0142y mniej kortyzolu.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi jednak kortyzol stale utrzymuje si\u0119 na wysokim poziomie \u2013 na przyk\u0142ad je\u015bli jeste\u015b osob\u0105 chronicznie zestresowan\u0105 \u2013 podwzg\u00f3rze i hipokamp staj\u0105 si\u0119 coraz mniej wra\u017cliwe na kortyzol. Sprawia to, \u017ce wydzielanie CRH i ACTH nie zostaje zatrzymane, a wi\u0119c produkcja kortyzolu w nadnerczach nie zostaje wy\u0142\u0105czona. Prowadzi to do b\u0142\u0119dnego ko\u0142a, gdzie poziom kortyzolu faktycznie jest d\u0142ugotrwale podniesiony ponad norm\u0119. Fosfatydyloseryna mo\u017ce ponownie przywr\u00f3ci\u0107 kom\u00f3rkom podwzg\u00f3rza i hipokampu wra\u017cliwo\u015b\u0107 na kortyzol.<\/strong> Dzi\u0119ki temu reaguj\u0105 one na \u00f3w sygna\u0142 i redukuj\u0105 poziom CRH i ACTH, co z kolei hamuje wydzielanie kortyzolu (5, 6, 7).<\/p>\n\n\n\n

Poziom fosfatydyloseryny w ciele spada wraz z wiekiem<\/strong>, a obni\u017cone st\u0119\u017cenie fosfatydyloseryny jest zwi\u0105zane z upo\u015bledzeniem funkcji poznawczych i patogenez\u0105 choroby Alzheimera<\/strong> (10, 11).<\/p>\n\n\n\n

\"si\u0119gnij<\/figure>\n\n\n\n

Naukowe dowody na nootropowe dzia\u0142anie fosfatydyloseryny<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Najnowsze badanie z 2020 roku<\/strong> wykaza\u0142o, \u017ce suplementacja diety<\/strong><\/a> fosfatydyloseryn\u0105 znacz\u0105co podnosi odporno\u015b\u0107 na stres oksydacyjny, zmniejsza skutki starzenia i mo\u017ce zapobiega\u0107 chorobom zwi\u0105zanym z wiekiem<\/strong>, a tak\u017ce wyd\u0142u\u017ca\u0107 d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia (12).<\/p>\n\n\n\n

Stres oksydacyjny odgrywa rol\u0119 w rozwoju chor\u00f3b b\u0119d\u0105cych m.in. skutkiem starzenia si\u0119, takich jak artretyzm, cukrzyca, demencja, rak, mia\u017cd\u017cyca, choroba naczyniowa, oty\u0142o\u015b\u0107, osteoporoza i zesp\u00f3\u0142 metaboliczny, co zosta\u0142o udowodnione w kilku badaniach (13, 14).<\/p>\n\n\n\n

Inne badanie maj\u0105ce oszacowa\u0107 rol\u0119 fosfatydyloseryny wykaza\u0142o, \u017ce suplementacja (300-800 mg dziennie) bezpiecznie spowalnia lub odwraca zmiany i pogorszenie stanu kom\u00f3rek nerwowych. Wspomaga tak\u017ce funkcje poznawcze<\/strong>, w tym tworzenie pami\u0119ci kr\u00f3tkotrwa\u0142ej, konsolidacj\u0119 pami\u0119ci d\u0142ugotrwa\u0142ej, zdolno\u015b\u0107 do tworzenia nowych wspomnie\u0144, odzyskiwania wspomnie\u0144, uczenia si\u0119 i przywo\u0142ywania informacji, skupiania uwagi i koncentracji, rozumowania i rozwi\u0105zywania problem\u00f3w, zdolno\u015bci j\u0119zykowe i zdolno\u015b\u0107 do komunikowania si\u0119. Wspiera r\u00f3wnie\u017c funkcje lokomotoryczne, zw\u0142aszcza szybkie reakcje i odruchy (15).<\/p>\n\n\n\n

W 2011 przeprowadzono badanie z udzia\u0142em 18 m\u0119\u017cczyzn w wieku akademickim, kt\u00f3rych po 14 dniach suplementacji 400 mg fosfatydyloseryny poddano testom seryjnego odejmowania (np. liczenie wstecz od 100 co 7, 6 lub 3 itp.). Zaobserwowano, \u017ce grupa przyjmuj\u0105ca fosfatydyloseryn\u0119 potrzebowa\u0142a o 20% mniej czasu na wykonanie prawid\u0142owych oblicze\u0144, pope\u0142nia\u0142a \u0142\u0105cznie o 39% mniej b\u0142\u0119d\u00f3w i podawa\u0142a o 13% wi\u0119cej poprawnych odpowiedzi ni\u017c grupa przyjmuj\u0105ca placebo (16).<\/p>\n\n\n\n

\"fosfatydyloseryna<\/figure>\n\n\n\n

2 badania otwarte z udzia\u0142em os\u00f3b w wieku podesz\u0142ym z \u0142agodnym pogorszeniem funkcji poznawczych (lub z utrat\u0105 pami\u0119ci wywo\u0142an\u0105 starzeniem u os\u00f3b niemaj\u0105cych innych problem\u00f3w zdrowotnych) wykaza\u0142y, \u017ce suplementacja 300 mg fosfatydyloseryny dziennie poprawia\u0142a wyniki funkcji poznawczych<\/strong> sprawdzane na testach uczenia si\u0119 werbalnego, zapami\u0119tywania werbalnego, p\u0142ynno\u015bci s\u0142ownej, uczenia si\u0119 wzrokowego, uwagi, umiej\u0119tno\u015bci komunikacyjnych, inicjatywy, socjalizacji i samowystarczalno\u015bci (17, 18). Podobne badanie trwaj\u0105ce 90 dni przynios\u0142o takie same rezultaty, a opr\u00f3cz tego wykaza\u0142o r\u00f3wnie\u017c, \u017ce u uczestnik\u00f3w uleg\u0142a poprawie ich zdolno\u015b\u0107 do zapami\u0119tywania imion i twarzy (19).<\/p>\n\n\n\n

Dalsze badania nad pami\u0119ci\u0105 i fosfatydyloseryn\u0105 wykaza\u0142y, \u017ce uczestnicy w podesz\u0142ym wieku, kt\u00f3rzy czuli, \u017ce ich pami\u0119\u0107 zaczyna\u0142a si\u0119 pogarsza\u0107, zauwa\u017cyli 42% wzrost zdolno\u015bci do zapami\u0119tywania s\u0142\u00f3w (20), jak r\u00f3wnie\u017c osi\u0105gni\u0119cie znacz\u0105cej poprawy w zakresie rozpoznawania pami\u0119ciowego, zapami\u0119tywania, funkcji wykonawczych i elastyczno\u015bci umys\u0142owej (21). Wszystko to mia\u0142o miejsce po przyjmowaniu dziennej dawki 300 mg fosfatydyloseryny.<\/p>\n\n\n\n

W 2015 odkryto, \u017ce suplementacja fosfatydyloseryn\u0105 zmniejsza\u0142a objawy depresji u os\u00f3b starszych wskutek redukcji podstawowego st\u0119\u017cenia kortyzolu<\/strong> (22).<\/p>\n\n\n\n

Badanie przeprowadzone w 2016 roku wykaza\u0142o zwi\u0105zek pomi\u0119dzy suplementami diety, regulacj\u0105 kortyzolu, snu i mo\u017cliwych implikacji wskazuj\u0105cych na ryzyko choroby Alzheimera. Potwierdzi\u0142o r\u00f3wnie\u017c, \u017ce suplementacja fosfatydyloseryny pomaga regenerowa\u0107 zapasy kortyzolu, co mo\u017ce skutkowa\u0107 redukcj\u0105 zaburze\u0144 snu i popraw\u0105 jako\u015bci snu<\/strong>. To z kolei mo\u017ce korzystnie wp\u0142ywa\u0107 na funkcjonowanie m\u00f3zgu, a w konsekwencji zmniejsza\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia zaburze\u0144 poznawczych i demencji (23). <\/p>\n\n\n\n

Ponadto suplementacj\u0119 fosfatydyloseryny \u0142\u0105czy si\u0119 z ni\u017cszym poziomem odczuwanego stresu oraz popraw\u0105 nastroju u m\u0142odych doros\u0142ych<\/strong> wskutek przyjmowania dziennej dawki 300 mg przez miesi\u0105c (24).<\/p>\n\n\n\n

Odkrycia te sugerowa\u0142y, \u017ce fosfatydyloseryna mo\u017ce by\u0107 skutecznym suplementem w zwalczaniu stresu wywo\u0142anego \u0107wiczeniami<\/strong>. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c pomaga\u0107 zapobiega\u0107 pogarszaniu si\u0119 stanu fizjologicznego<\/strong>, kt\u00f3re mo\u017ce towarzyszy\u0107 zbyt intensywnym \u0107wiczeniom. Fosfatydyloseryna promuje po\u017c\u0105dany stan hormonalny u sportowc\u00f3w poprzez st\u0119pienie wzrostu poziomu kortyzolu (25, 26).<\/p>\n\n\n\n

Fosfatydyloseryna mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c \u0142agodzi\u0107 objawy zwi\u0105zane z ADHD.<\/strong> W badaniu przeprowadzonym w 2014 roku w Japonii stwierdzono, \u017ce u dzieci w wieku 4-14 lat, kt\u00f3re przyjmowa\u0142y 200 mg fosfatydyloseryny dziennie, znacz\u0105co poprawi\u0142a si\u0119 pami\u0119\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142a, problemy z nieuwag\u0105 i impulsywno\u015b\u0107 (27).<\/p>\n\n\n\n

\"popraw<\/figure>\n\n\n\n

Fosfatydyloseryna: jak\u0105 dawk\u0119 stosowa\u0107?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Zalecana dawka fosfatydyloseryny to 100 mg przyjmowane 3 razy dziennie z posi\u0142kami.<\/a><\/strong> Wykazano, \u017ce taka dawka pomaga osobom cierpi\u0105cym na zaburzenia funkcji poznawczych oraz osobom chc\u0105cym poprawi\u0107 swoje funkcje poznawcze (28).<\/p>\n\n\n\n

Jednak w przypadku ka\u017cdego suplementu wa\u017cne jest, aby ocenia\u0107 poziom suplementacji w oparciu o swoje osobiste potrzeby \u2013 ka\u017cdy organizm jest bowiem inny. Warto mie\u0107 to na uwadze szczeg\u00f3lnie w przypadku os\u00f3b, kt\u00f3re licz\u0105, \u017ce fosfatydyloseryna pomo\u017ce im obni\u017cy\u0107 wysoki poziom kortyzolu i lepiej radzi\u0107 sobie w walce ze stresem. W badaniach naukowych stwierdzono, \u017ce osoby z wysokim poziomem kortyzolu mog\u0105 potrzebowa\u0107 wi\u0119cej ni\u017c 300 mg dziennie, aby odczu\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 i mog\u0105 potrzebowa\u0107 a\u017c do 800 mg dziennie (15).<\/p>\n\n\n\n

Jednak gdy organizm zgromadzi ju\u017c odpowiedni poziom fosfatydyloseryny, a poziom kortyzolu powr\u00f3ci do normy, dawka fosfatydyloseryny mo\u017ce zosta\u0107 zredukowana do normalnej. Kluczowy jest zdrowy rozs\u0105dek i obserwowanie wszelkich zmian w objawach. Zacznij od 100 mg dziennie i powoli zwi\u0119kszaj dawk\u0119 o 100 mg co 4-5 dni. Je\u015bli w jakimkolwiek momencie po zwi\u0119kszeniu dawki zauwa\u017cysz, \u017ce stajesz si\u0119 bardziej zm\u0119czony lub pobudzony, lub je\u015bli pojawi\u0105 si\u0119 zaburzenia snu, jest to znak, \u017ce przekroczy\u0142e\u015b w\u0142a\u015bciwy poziom dawki dla siebie i powinna ona zosta\u0107 zmniejszona..<\/p>\n\n\n\n

References:<\/h4>\n\n\n\n

(1) Zanotti, A., Rubini, R., Calderini, G., and Toffano, G., 1987, Pharmacological properties of phosphatidylserine: effects on memory function, in: \u201cNutrients and Brain Function,\u201d W.B. Essman, ed., Karger, Basel, pp. 95\u2013102.<\/p>\n\n\n\n

(2) Abay ZC, Wong MY, Teoh JS, Vijayaraghavan T, Hilliard MA,Neumann B (2017) Phosphatidylserine save-me signals drive functional recovery of severed axons in Caenorhabditis elegans. Proc. Natl. Acad. Sci. USA 114, E10196\u2013E10205. 13.<\/p>\n\n\n\n

(3) Kim, H. Y., Huang, B. X., & Spector, A. A. (2014). Phosphatidylserine in the brain: metabolism and function. Progress in lipid research, 56, 1\u201318.<\/p>\n\n\n\n

(4) Crook TH, Tinklenberg J, Yesavage J, Petrie W, Nunzi MG, Massari DC. Effects of phosphatidylserine in age-associated memory impairment. Neurology 1991;41:644\u20139.<\/p>\n\n\n\n

(5) Crook T, Petrie W, Wells C, Massari DC. Effects of phosphatidylserine in Alzheimer\u2019s disease. Psychopharmacol Bull 1992;28:61\u20136.<\/p>\n\n\n\n

(6) Lee B, Sur BJ, Han JJ, Shim I, Her S, Lee YS, Lee HJ, Hahm DH(2015) Oral administration of squid lecithin-transphos-phatidylatedphosphatidylserineimprovesmemoryimpairment in aged rats. Prog Neuropsychopharmacol BiolPsychiatry 56:1\u201310.<\/p>\n\n\n\n

(7) Monteleone P, Maj M, Beinat L, Natale M, Kemali D, Blunting by chronic phosphatidylserine administration of the stress-induced activation of the hypothalamo-pituitary-adrenal axis in healthy men. Eur J Clin Pharmacol. 1992;42(4):385-8.<\/p>\n\n\n\n

(8) Monteleone P, Beinat L, Tanzillo C, Maj M, Kemali D, Effects of phosphatidylserine on the neuroendocrine response to physical stress in humans, Neuroendocrinology. 1990 Sep;52(3):243-8.<\/p>\n\n\n\n

(9) Hellhammer J, Hero T, Franz N, Contreras C, Schubert M. Omega-3 fatty acids administered in phosphatidylserine improved certain aspects of high chronic stress in men. Nutr Res. 2012 Apr;32(4):241-50.<\/p>\n\n\n\n

(10) Cunnane SC, Schneider JA, Tangney C, Tremblay-Mercier J,Fortier M, Bennett DA, Morris MC (2012) Plasma and brain fatty acid profiles in mild cognitive impairment andAlzheimer\u2019s disease. J Alzheimers Dis 29:691\u2013697.<\/p>\n\n\n\n

(11) Suleimanova RR, Hudz EA, Melnychuk DO, Kalachniuk LH(2017) Age-related changes phospholipids of sterlet in liver and dorsal muscles. Ukr Biochem J 89:71\u201375.<\/p>\n\n\n\n

(12) Kim, B., Park, S. Phosphatidylserine modulates response to oxidative stress through hormesis and increases lifespan via DAF-16 in Caenorhabditis elegans. Biogerontology (2020).<\/p>\n\n\n\n

(13) Liguori, I., Russo, G., Curcio, F., Bulli, G., Aran, L., Della-Morte, D., Gargiulo, G., Testa, G., Cacciatore, F., Bonaduce, D., & Abete, P. (2018). Oxidative stress, aging, and diseases. Clinical interventions in aging, 13, 757\u2013772.<\/p>\n\n\n\n

(14) H Van Remmen, Oxidative Stress And Age-related Diseases, Innovation In Aging, Volume 2, Issue Suppl_1, 1 November 2018, Page 347.<\/p>\n\n\n\n

(15) Michael J. Glade Ph.D., Kyl Smith D.C., Phosphatidylserine and the human brain, Nutrition 31 (2015) 781\u2013786<\/p>\n\n\n\n

(16) Parker AG1, Gordon J, Thornton A, Byars A, Lubker J, Bartlett M, Byrd M, Oliver J, Simbo S, Rasmussen C, Greenwood M, Kreider RB, The effects of IQ PLUS Focus on cognitive function, mood and endocrine response before and following acute exercise, J Int Soc Sports Nutr. 2011 Oct 21;8:16.<\/p>\n\n\n\n

(17) Kidd, Parris. (1996). Phosphatidylserine; Membrane Nutrient for Memory. A Clinical and Mechanistic Assessment. Altern. Med. Rev..1<\/p>\n\n\n\n

(18) Caffara P, Santamaria V. The effects of phosphatidylserine in patients with mild cognitive decline. An open trial. Clin Trials J 1987;24:109\u201314.<\/p>\n\n\n\n

(19) ] Schreiber S, Kampf-Sherf O, Gorfine M, Kelly D, Oppenheim Y, Lerer B. An open trial of plant-source derived phosphatidylserine for treatment of age-related cognitive decline. Isr J Psychiatry Relat Sci 2000;37:302\u20137.<\/p>\n\n\n\n

(20) Richter Y, Herzog Y, Cohen T, Steinhart Y. The effect of phosphatidylserine containing omega-3 fatty acids on memory abilities in subjects with subjective memory complaints: a pilot study. Clin Interv Aging 2010;5: 313\u20136.<\/p>\n\n\n\n

(21) Richter Y, Herzog Y, Lifshitz Y, Hayun R, Zchut S. The effect of soybean derived phosphatidylserine on cognitive performance in elderly with subjective memory complaints: a pilot study. Clin Interv Aging 2013;8: 557\u201363.<\/p>\n\n\n\n

(22) Komori T. The Effects of Phosphatidylserine and Omega-3 Fatty Acid-Containing Supplement on Late Life Depression. Ment Illn 2015;7:5647.<\/p>\n\n\n\n

(23) Pistollato, F., Sumalla Cano, S., Elio, I., Masias Vergara, M., Giampieri, F., & Battino, M. (2016). Associations between Sleep, Cortisol Regulation, and Diet: Possible Implications for the Risk of Alzheimer Disease. Advances in nutrition (Bethesda, Md.), 7(4), 679\u2013689.<\/p>\n\n\n\n

(24) Benton D, Donohoe RT, Sillance B, Nabb S: The Influence of phosphatidylserine supplementation on mood and heart rate when faced with an acute stressor. Nutr Neurosci. 2001, 4 (3): 169-178.<\/p>\n\n\n\n

(25) Starks, M.A., Starks, S.L., Kingsley, M. et al. The effects of phosphatidylserine on endocrine response to moderate intensity exercise. J Int Soc Sports Nutr 5, 11 (2008).<\/p>\n\n\n\n

(26) Hellhammer, J., Vogt, D., Franz, N., Freitas, U., & Rutenberg, D. (2014). A soy-based phosphatidylserine\/ phosphatidic acid complex (PAS) normalizes the stress reactivity of hypothalamus-pituitary-adrenal-axis in chronically stressed male subjects: a randomized, placebo-controlled study. Lipids in health and disease, 13, 121.<\/p>\n\n\n\n

(27) Hirayama S, Terasawa K, Rabeler R, Hirayama T, Inoue T, Tatsumi Y, Purpura M, J\u00e4ger R, The effect of phosphatidylserine administration on memory and symptoms of attention-deficit hyperactivity disorder: a randomised, double-blind, placebo-controlled clinical trial, J Hum Nutr Diet. 2014 Apr;27 Suppl 2:284-91.
(28) \u201cPhosphatidylserine,\u201d Examine.com<\/a>, published on 10 April 2013, last updated on 14 June 2018.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czym jest fosfatydyloseryna? Spo\u017cywamy j\u0105 ka\u017cdego dnia, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas cierpi na jej niedob\u00f3r. Fosfatydyloseryna wyst\u0119puje w wielu r\u00f3\u017cnych produktach spo\u017cywczych, takich jak soja (kt\u00f3ra jest jej g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em), bia\u0142a fasola, \u017c\u00f3\u0142tka jaj, w\u0105tr\u00f3bka drobiowa i wo\u0142owa. Niestety ludzki organizm ma problemy z wch\u0142anianiem wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci tego sk\u0142adnika jedynie z po\u017cywienia. W tym artykule…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":191305,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[2271],"tags":[2293],"coauthors":[],"class_list":["post-191409","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-odzywianie","tag-fosfatydyloseryna"],"taxonomy_info":{"category":[{"value":2271,"label":"Od\u017cywianie"}],"post_tag":[{"value":2293,"label":"Fosfatydyloseryna"}]},"featured_image_src_large":["https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/czym-jest-fosfatydyloseryna-01-1024x512.jpg",1024,512,true],"author_info":{"display_name":"David Pashley","author_link":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/author\/david\/"},"comment_info":0,"category_info":[{"term_id":2271,"name":"Od\u017cywianie","slug":"odzywianie","term_group":0,"term_taxonomy_id":2271,"taxonomy":"category","description":"","parent":0,"count":57,"filter":"raw","cat_ID":2271,"category_count":57,"category_description":"","cat_name":"Od\u017cywianie","category_nicename":"odzywianie","category_parent":0}],"tag_info":[{"term_id":2293,"name":"Fosfatydyloseryna","slug":"fosfatydyloseryna","term_group":0,"term_taxonomy_id":2293,"taxonomy":"post_tag","description":"","parent":0,"count":2,"filter":"raw"}],"wpml":{"language":"pl-pl","is_original":true,"original_post_id":191409,"translations":{"pl-pl":{"id":191409,"language":"pl-pl","is_original":true}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=191409"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":250253,"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191409\/revisions\/250253"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/191305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=191409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=191409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=191409"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/eu.intelligentlabs.org\/pl-pl\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=191409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}